Η ύπουλη δολοφονική επίθεση που δέχτηκε η Κωνσταντίνα Κούνεβα, γραμματέας της Παναττικής Ενωσης Καθαριστριών και Οικιακού Προσωπικού, εργαζόμενη σε εργολάβο καθαριότητας στον ΗΣΑΠ, τη Δευτέρα, 22 Δεκέμβρη 2008 τα μεσάνυχτα, έφερε στο προσκήνιο το όργιο της εργοδοτικής τρομοκρατίας και αυθαιρεσίας που επικρατεί στον κλάδο των καθαριστών - καθαριστριών. Ενας κλάδος που ακόμα και τα στοιχειώδη εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων χτυπιούνται αλύπητα.

Οι εργολάβοι λειτουργούν ως «κράτος εν κράτει», εφαρμόζοντας δικούς τους «νόμους» και «κανόνες» και εκμεταλλεύονται με το χειρότερο τρόπο, για ένα κομμάτι ψωμί, χιλιάδες εργαζόμενες και εργαζόμενους στην καθαριότητα. Αυτή η κατάσταση δεν είναι άγνωστη. Υπάρχει και τροφοδοτείται από την πολιτική τόσο της σημερινής κυβέρνησης της ΝΔ, όσο και της προηγούμενης του ΠΑΣΟΚ, που φρόντισαν με την πολιτική τους να διαμορφώσουν τους χειρότερους εργασιακούς όρους για το σύνολο των εργαζομένων. Τροφοδοτείται όμως και από τη στάση της πλειοψηφίας της ΓΣΕΕ, οι ευθύνες της οποίας είναι τεράστιες για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στον κλάδο.

Για την κατάσταση στον κλάδο μίλησε στον «Ρ» η Παρθένα Χατζηιωάννου, πρόεδρος του Συνδικάτου Καθαριστών - Καθαριστριών Ν. Αττικής και Περιχώρων. Ενα σωματείο που μετράει δυο χρόνια ζωής (συστάθηκε το 2006) και προέκυψε από τη δράση του ταξικού Συνδικάτου των Ιδιωτικών Υπαλλήλων της Αθήνας, που όλα τα προηγούμενα χρόνια έδωσε τη μάχη μέσα στους χώρους δουλειάς, μαζί και πλάι στις καθαρίστριες, για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους. Στην ίδια κατεύθυνση σήμερα και το συνδικάτο των καθαριστριών με την επίμονη δράση του μετρά καθημερινές νίκες υπέρ των εργαζομένων.

Οπως χαρακτηριστικά τόνισε η συνδικαλίστρια, η επίθεση ενάντια στην Κ. Κούνεβα είναι μια επίθεση που στρέφεται ενάντια σε όλους τους εργαζόμενους και έχει στόχο την τρομοκράτησή τους, για να παρεμποδιστεί η δράση τους, για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους. Η Π. Χατζηιωάννου υπογράμμισε ότι οι εργοδοτικές παραβιάσεις στον κλάδο «αφορούν όλο το φάσμα του εργατικού δικαίου, τις αμοιβές, το ωράριο, την ασφάλιση, τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας - αρκεί να πούμε ότι υπάρχουν εργαζόμενοι που κάνουν διάλειμμα στις τουαλέτες. Η εργοδοτική αυθαιρεσία ενισχύεται από την ανεπαρκέστατη λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών και την ατιμωρησία, ουσιαστικά, που προκύπτει από τις όποιες ποινές τελικά επιβάλλονται και οι οποίες δεν είναι ικανές να συμμορφώσουν τους εργοδότες γιατί τα πρόστιμα είναι μικρότερα από τα χρήματα που έπρεπε να καταβάλλουν κανονικά στους εργαζόμενους».

Με συγκεκριμένα παραδείγματα η πρόεδρος του συνδικάτου εξηγεί: «Από την ώρα που προσλαμβάνεται ένας εργαζόμενος, σε ορισμένες τουλάχιστον εταιρείες, αναγκάζεται να υπογράψει ταυτόχρονα και αίτηση παραίτησης, έτσι απαλλάσσεται ο εργολάβος από την καταβολή της αποζημίωσης της απόλυσης. Με την πρόσληψη ο εργαζόμενος χαρακτηρίζεται γενικών καθηκόντων για να απαλλάσσεται ο εργολάβος από την καταβολή βαρέος και ανθυγιεινού ασφαλίστρου, ενώ στον εργολάβο το ασφάλιστρο καταβάλλεται από τον δημόσιο φορέα κανονικά. Αυτό το πετυχαίνει ο εργολάβος, εμφανίζοντας τον εργαζόμενο να εργάζεται 5,5 ώρες αντί 6 ώρες, όπως ορίζει το καθεστώς περιορισμένης απασχόλησης».

«Επίσης, προσθέτει η συνδικαλίστρια, μπορεί ο εργολάβος να απασχολήσει τον εργαζόμενο σε δυο διαφορετικά έργα από 4 ώρες στο καθένα και με ένα ασφάλιστρο, ενώ αυτός έχει πληρωθεί και για τα δύο. Οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να υπογράφουν απόδειξη ότι εισπράττουν τα νόμιμα, ενώ εισπράττουν λιγότερα, με αποτέλεσμα να φορολογούνται για χρήματα που δεν εισπράττουν. Δεν έχουν σταθερό χώρο εργασίας, ανά πάσα στιγμή, για παράδειγμα, από τον "Ευαγγελισμό" μπορεί να τους στείλουν για δουλειά στο "Ιπποκράτειο" ή και σε άλλους χώρους.

Αναγκάζουν τις καθαρίστριες (οι γυναίκες είναι πλειοψηφία στον κλάδο) να υπογράφουν ότι φεύγουν οικειοθελώς για να μην τους δώσουν την αποζημίωση και με την απειλή μάλιστα της "εγγραφής τους" στη μαύρη λίστα του κλάδου. Τους στερούν τις κανονικές άδειες, τα επιδόματα, δεν πληρώνουν υπερωρίες, αργίες, ορισμένοι δεν τους ασφαλίζουν καθόλου ή δεν τους ασφαλίζουν στα βαρέα και ανθυγιεινά, με αποτέλεσμα να μη θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης. ΄Η τις ασφαλίζουν για λιγότερες μέρες από αυτές που εργάζονται. Τις αναγκάζουν να υπογράφουν λιγότερες ώρες από όσες πραγματικά έχουν εργαστεί. Τις αναγκάζουν να υπογράφουν ότι δεν είναι παντρεμένες για να μην πληρώσουν επίδομα γάμου. Τέλος, πολλές καθαρίστριες μένουν άνεργες καθώς κάθε χρόνο, στην καλύτερη περίπτωση κάθε δυο χρόνια, οι εταιρείες καθαρισμού αλλάζουν τις εργολαβίες τους».